"ვიქტორ ორბანი ნამდვილი მეგობარი, მებრძოლი და გამარჯვებულია და ჩემი სრული და ტოტალური მხარდაჭერა აქვს პრემიერ-მინისტრად ხელახლა არჩევაში" - დონალდ ტრამპი. 

Detected Manipulations & Suggested Changes

Biased language

ემოციურად დატვირთული, ღირებულებით დატვირთული სიტყვების გამოყენება, რომელიც მკითხველს წინასწარ აყალიბებს პოზიციას.

„ნამდვილი მეგობარი“, „მებრძოლი“, „გამარჯვებული“, „ღრმად პატივცემული“, „ნამდვილად ძლიერი ლიდერი“, „ფენომენალური შედეგების მიღწევის ისტორია“, „მისი დიდებული ქვეყანა და ხალხი“, „არაჩვეულებრივი მიღწევის ახალი მწვერვალები“, „არასდროს არ გაუცრუვებს იმედს უნგრეთის დიად ხალხს“. ეს ფორმულირებები არ არის ნეიტრალური აღწერა, არამედ ღია, სარეკლამო ხასიათის შეფასებები, რომლებიც ორბანს მკვეთრად პოზიტიურ, თითქმის იდეალიზებულ ფიგურად წარმოაჩენს.

3 suggestions

ციტატა დატოვდეს, მაგრამ ჟურნალისტურმა ტექსტმა მკაფიოდ მიუთითოს, რომ ეს არის სუბიექტური, სარეკლამო განცხადება: „ტრამპმა ორბანი შეაფასა, როგორც…“ და არა როგორც ფაქტი.

დამატდეს ნეიტრალური კონტექსტი: მაგალითად, „ტრამპის შეფასებები ეწინააღმდეგება იმ კრიტიკას, რომელსაც ორბანი იღებს ევროკავშირის და ადგილობრივი ოპოზიციის მხრიდან მედიის თავისუფლებისა და დემოკრატიული სტანდარტების საკითხებზე“.

შეიზღუდოს ავტორის მხრიდან შეფასებითი ენა და დარჩეს მხოლოდ ფაქტობრივი აღწერა: ვინ რას ამბობს, როდის, რა კონტექსტში.

Appeal to authority

ავტორიტეტის (ამ შემთხვევაში ყოფილი/ყოფილი პრეზიდენტის) პოზიციის გამოყენება, როგორც არგუმენტი კონკრეტული პოლიტიკოსის სისწორესა და წარმატებაზე.

„ამის შესახებ აშშ-ის პრეზიდენტი, დონალდ ტრამპი სოციალურ ქსელში წერს.“ შემდეგ მოჰყვება ტრამპის ხანგრძლივი ქება ორბანის მისამართით, სადაც ტრამპის სტატუსი და ავტორიტეტი ირიბად გამოიყენება ორბანის პოლიტიკის ლეგიტიმაციისთვის: „უნგრეთსა და შეერთებულ შტატებს შორის ურთიერთობებმა ... მიაღწია ... დიდწილად პრემიერ-მინისტრ ორბანის წყალობით.“

3 suggestions

მკაფიოდ განასხვაოს ფაქტი („ტრამპმა ასეთი განცხადება გააკეთა“) და დასკვნა („ამით ორბანის პოლიტიკა წარმატებულია“). ტექსტმა არ უნდა დაუკავშიროს ავტომატურად ტრამპის მხარდაჭერა ორბანის ობიექტურ წარმატებას.

დაემატოს სხვა წყაროების პოზიციები (მაგ. ევროკავშირის, საერთაშორისო ორგანიზაციების, ადგილობრივი ოპოზიციის შეფასებები), რათა ტრამპის ავტორიტეტი არ იყოს ერთადერთი ნარატივი.

შეიზღუდოს ისეთი ფორმულირებები, რომლებიც ტრამპის სტატუსს იყენებს, როგორც არგუმენტს ორბანის პოლიტიკის სისწორეზე; მკითხველს უნდა მიეწოდოს ინფორმაცია, რომ ეს არის პოლიტიკური მოკავშირის პოზიცია.

Unbalanced reporting

ერთ მხარეს ეძლევა პრაქტიკულად სრული სივრცე, ხოლო სხვა მხარეები ან საერთოდ არ არიან წარმოდგენილი, ან მინიმალურად არიან ნახსენები.

სტატია მთლიანად შედგება ტრამპის ციტატისა და ერთი ფაქტობრივი წინადადებისგან არჩევნების თარიღზე. არ არის ნახსენები არც უნგრეთის ოპოზიციის პოზიცია, არც კრიტიკული შეფასებები ორბანის პოლიტიკის შესახებ, არც კონტექსტი, რომ ორბანი საერთაშორისო დონეზე საკამათო ფიგურაა.

3 suggestions

დაემატოს მინიმუმ ერთი აბზაცი, სადაც მოკლედ იქნება აღწერილი, რომ ორბანი კრიტიკას იღებს მედიის თავისუფლების, სასამართლოს დამოუკიდებლობის, მიგრაციის პოლიტიკის და დემოკრატიული ინსტიტუტების საკითხებზე.

შეიტანოს ოპოზიციის ან დამოუკიდებელი ანალიტიკოსების კომენტარები ტრამპის მხარდაჭერაზე და მის შესაძლო გავლენაზე უნგრეთის შიდა პოლიტიკაზე.

ტექსტში მკაფიოდ გაიმიჯნოს „ტრამპის შეფასება“ და „ფაქტობრივი მდგომარეობა“; მაგალითად, „ტრამპი ამტკიცებს, რომ… თუმცა, საერთაშორისო ორგანიზაციების ანგარიშების მიხედვით…“.

Oversimplification

რთული პოლიტიკური რეალობის წარმოდგენა, თითქოს ყველაფერი ერთმნიშვნელოვნად პოზიტიურია და არ არსებობს წინააღმდეგობები.

„ვიქტორი ბევრს მუშაობს, რათა დაიცვას უნგრეთი, გაზარდოს ეკონომიკა, შექმნას სამუშაო ადგილები, წინ წაწიოს ვაჭრობა, შეაჩეროს არალეგალური იმიგრაცია და უზრუნველყოს სამართლიანობა და წესრიგი!“ ეს ჩამონათვალი ქმნის შთაბეჭდილებას, რომ ორბანის პოლიტიკა ყველა ამ მიმართულებით წარმატებულია და არ არსებობს არც უარყოფითი შედეგები, არც დებატები.

3 suggestions

ტექსტში დაემატოს განმარტება, რომ ეს არის ტრამპის სუბიექტური შეფასება და არა სრული სურათი: „ტრამპის თქმით, ორბანი…“.

დაემატოს მოკლე ფაქტობრივი კონტექსტი: მაგალითად, ეკონომიკური მაჩვენებლების, უმუშევრობის, მიგრაციის სტატისტიკის, ან საერთაშორისო რეიტინგების ნეიტრალური ციფრები.

აღინიშნოს, რომ ამ საკითხებზე არსებობს დებატები უნგრეთში და საერთაშორისო დონეზე, რათა არ შეიქმნას შთაბეჭდილება, რომ ყველა მხარე თანხმდება ამ შეფასებებზე.

Appeal to emotion

ემოციური, პატრიოტული და პერსონალიზებული ფორმულირებების გამოყენება, რაც მკითხველის ემოციებზეა გათვლილი და არა არგუმენტებზე.

„უყვარს მისი დიდებული ქვეყანა და ხალხი, როგორც მე ვაკეთებ შეერთებული შტატებისთვის.“; „ის არასდროს არ გაუცრუვებს იმედს უნგრეთის დიად ხალხს!“ ეს ფრაზები მიმართულია პატრიოტულ გრძნობებზე და ლიდერისადმი ემოციურ ნდობაზე, არა კონკრეტულ პოლიტიკურ არგუმენტებზე.

3 suggestions

ციტატა შეიძლება დარჩეს, მაგრამ ტექსტმა მკაფიოდ უნდა მიუთითოს, რომ ეს არის ემოციური, წინასაარჩევნო რიტორიკა.

დაემატოს ფაქტობრივი ინფორმაცია ორბანის პოლიტიკის შედეგებზე (დადებითი და უარყოფითი), რათა ემოციური განცხადებები დაბალანსდეს მონაცემებით.

ავტორის მხრიდან არ დაემატოს დამატებითი ემოციური შეფასებები; დარჩეს მხოლოდ ციტატა და ნეიტრალური აღწერა.

Cherry-picking data / Omission of key information

მხოლოდ პოზიტიური ასპექტების ან მხარდამჭერი მოსაზრებების ჩვენება, კრიტიკული ან საწინააღმდეგო ინფორმაციის გამოტოვებით.

ტექსტში ნახსენებია მხოლოდ ის, რომ ორბანი „ზრდის ეკონომიკას“, „ქმნის სამუშაო ადგილებს“, „უზრუნველყოფს სამართლიანობას და წესრიგს“, „შეაჩერა არალეგალური იმიგრაცია“ და რომ ურთიერთობები აშშ-სა და უნგრეთს შორის „არაჩვეულებრივ მწვერვალებს“ მიაღწია. არ არის ნახსენები არცერთი კრიტიკული მაჩვენებელი ან შეფასება (მაგ. დემოკრატიის ინდექსები, მედიის თავისუფლების რეიტინგები, ევროკავშირის კრიტიკა).

3 suggestions

დაემატოს მინიმუმ მოკლე აბზაცი, სადაც იქნება ნახსენები კრიტიკული შეფასებები ორბანის მმართველობის შესახებ (სანდო წყაროებზე დაყრდნობით).

თუ ციტირებულია მხოლოდ ტრამპის პოზიტიური შეფასებები, ტექსტმა უნდა მიუთითოს, რომ ეს არ ასახავს ყველა მხარის პოზიციას და რომ არსებობს სერიოზული კრიტიკა.

დაემატოს ბალანსისათვის ერთი-ორი ფაქტობრივი მონაცემი, რომელიც აჩვენებს როგორც წარმატებებს, ისე პრობლემებს.

Confirmation bias / Echo chamber

ერთგვაროვანი, ერთმანეთის გამამტკიცებელი პოზიციების წარმოდგენა ისე, რომ მკითხველს არ ეძლევა ალტერნატიული ხედვის გაცნობის შესაძლებლობა.

სტატია მთლიანად აშუქებს მხოლოდ ტრამპის პოზიტიურ შეფასებებს ორბანზე და არ შეიცავს არცერთ ალტერნატიულ ან კრიტიკულ ხმას. ეს ქმნის შთაბეჭდილებას, რომ ორბანის მიმართ საერთაშორისო კონსენსუსი არსებობს, მაშინ როცა რეალურად დებატები ძალიან პოლარიზებულია.

3 suggestions

დაემატოს სხვა საერთაშორისო ან ადგილობრივი აქტორების განსხვავებული შეფასებები ორბანზე, რათა მკითხველმა დაინახოს, რომ არსებობს მრავალფეროვანი მოსაზრებები.

ტექსტში მკაფიოდ აღინიშნოს, რომ ტრამპი არის ორბანის პოლიტიკური მოკავშირე და მისი შეფასებები შეიძლება ასახავდეს ამ ალიანსს, არა ნეიტრალურ ან კონსენსუსურ პოზიციას.

სტრუქტურულად გაიმიჯნოს „ტრამპის განცხადება“ და „ფაქტობრივი კონტექსტი“, რათა ტექსტი არ იქცეს მხოლოდ ერთმხრივ სარეკლამო მესიჯად.