მაქსიმუმ, რასაც მთავრობამ შეიძლება მიაღწიოს, მორჩილ ბიზნესმენებს რამდენიმე პროდუქტზე ფასი დემონსტრაციულად შეამცირებინოს - ალექსანდრე რაქვიაშვილი. 

Detected Manipulations & Suggested Changes

Oversimplification

Reducing a complex issue (inflation and price growth) to a single main cause without acknowledging other significant factors.

„ფასების ზრდის მთავარი მიზეზი არის ის, რომ ეროვნული ბანკი მილიარდობით ლარს ბეჭდავს ყოველწლიურად.“ „34 მილიარდიდან, "ქართული ოცნების" მმართველობის დროს 30 მილიარდი დაიბეჭდა. სწორედ ეს არის მთავარი მიზეზი…“ These statements present money printing as the main or essentially sole driver of price increases, without mentioning other commonly recognized factors such as global commodity prices, exchange rate dynamics, supply chain disruptions, demand shocks, fiscal policy, or external economic conditions.

3 suggestions

Qualify the claim: „ფასების ზრდის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მიზეზი შეიძლება იყოს ის, რომ ეროვნული ბანკი მილიარდობით ლარს ბეჭდავს ყოველწლიურად, თუმცა ფასებზე ასევე მოქმედებს სხვა ფაქტორებიც, როგორიცაა გლობალური ფასები, კურსის ცვლილება და ეკონომიკური შოკები.“

Add context or data: include references to inflation reports, National Bank communications, or independent economic analyses that discuss multiple drivers of inflation.

Have the article note that this is one politician’s interpretation: e.g. „რაქვიაშვილის შეფასებით, ფასების ზრდის მთავარი მიზეზი არის… სხვა ეკონომისტები კი დამატებით ასახელებენ გლობალურ და შიდა ფაქტორებს.“

Conflating correlation with causation

Presenting a temporal or numerical correlation as proof of direct causation without supporting evidence.

„95 წელს რომ ლარი შემოიღეს, სულ ბრუნვაში იყო 112 მილიონი ლარი, ახლა არის 34 მილიარდი ლარი, ანუ, 300-ჯერ მეტი ფულია ბრუნვაში. ოღონდ, ეკონომიკა ამ დროს გაიზარდა სულ 5-6-ჯერ. მერე ლარი უფასურდება, ეს კი გამოიხატება იმაში, რომ ძვირდება ზეთი, პური და ა.შ.“ The argument implies that because money supply increased much more than GDP, this directly and mechanically caused the depreciation of the lari and price increases, without discussing velocity of money, financial deepening, population and income growth, or structural changes in the economy.

3 suggestions

Rephrase to indicate a hypothesis rather than a proven causal chain: „რაქვიაშვილის თქმით, მისი აზრით, ფულის მასის ასეთი ზრდა ერთ-ერთი მიზეზია, რის გამოც ლარი უფასურდება და ფასები იზრდება.“

Add a clarifying sentence from the journalist: „ეკონომიკურ ლიტერატურაში ფულის მასასა და ინფლაციას შორის კავშირი უფრო რთულია და დამოკიდებულია სხვა ფაქტორებზეც, მათ შორის ფულის ბრუნვის სიჩქარეზე და ეკონომიკის სტრუქტურაზე.“

Include or reference expert commentary or data that either supports or nuances this causal claim.

Unsubstantiated claims

Strong factual or causal assertions presented without evidence, data, or sourcing beyond the speaker’s authority.

„ეროვნული ბანკი მილიარდობით ლარს ბეჭდავს ყოველწლიურად.“ „34 მილიარდიდან, "ქართული ოცნების" მმართველობის დროს 30 მილიარდი დაიბეჭდა.“ „სწორედ ეს არის მთავარი მიზეზი…“ „თუ მთავრობა არც რეგულაციებს არ აუქმებს, არც გადასახადებს ამცირებს, ეროვნული ბანკი ფულის ბეჭდვას აგრძელებს - მაშინ ფასებს არაფერი ეშველება…“ No data sources, time periods, or methodological explanations are provided for the monetary figures or for the strong prediction that „ფასებს არაფერი ეშველება“ under certain policy conditions.

4 suggestions

Add sourcing: „მისი თქმით, ეროვნული ბანკის სტატისტიკის მიხედვით, ფულის მასა 1995 წლის შემდეგ გაიზარდა 112 მილიონიდან 34 მილიარდ ლარამდე.“

Specify time frames and definitions (e.g., which monetary aggregate is meant, what period is covered by „30 მილიარდი დაიბეჭდა“).

Qualify predictions as opinion: „მისი შეფასებით, თუ… მაშინ, სავარაუდოდ, ფასები მნიშვნელოვნად არ შემცირდება.“

Include a note that the National Bank and/or government have different explanations or provide their official position if available.

Biased language

Use of loaded or value-laden terms that implicitly judge actors without evidence.

„მაქსიმუმ, რასაც მთავრობამ შეიძლება მიაღწიოს, მორჩილ ბიზნესმენებს რამდენიმე პროდუქტზე ფასი დემონსტრაციულად შეამცირებინოს…“ The phrase „მორჩილ ბიზნესმენებს“ (obedient businessmen) implies that businesses are submissive to the government, suggesting improper influence or lack of independence, without evidence. „დემონსტრაციულად“ also implies that price reductions would be mere show, not substantive policy, again as an assumption.

3 suggestions

Neutralize the language: „…მაქსიმუმ, რასაც მთავრობამ შეიძლება მიაღწიოს, არის ის, რომ გარკვეულ ბიზნესებთან შეთანხმებით რამდენიმე პროდუქტზე ფასები დროებით შემცირდეს.“

If the speaker’s wording is kept, clearly attribute and frame it as opinion: „რაქვიაშვილის თქმით, მისი აზრით, მთავრობა მხოლოდ იმ ბიზნესებთან შეძლებს შეთანხმებას, რომლებიც მის მიმართ ლოიალურები არიან, და ფასების შემცირება უფრო დემონსტრაციული იქნება, ვიდრე სისტემური.“

Add balancing context from business associations or government representatives, if available, to avoid one-sided negative characterization.

Appeal to emotion

Using emotionally charged references to vulnerable groups to strengthen an argument without proportional evidence.

„მთავრობამ რომ დაწიოს ის გადასახადები, რომელიც ყველაზე ღარიბ ხალხს ეხება - აქციზი სიგარეტზე, ბენზინზე, - ეს ფასებზე შეიძლება დიდად არ აისახოს, მაგრამ მეტი ფული დარჩება ღარიბ ადამიანს ჯიბეში და უფრო მარტივად გაუმკლავდება გაზრდილ ფასებს.“ The focus on „ყველაზე ღარიბ ხალხს“ and „ღარიბ ადამიანს ჯიბეში“ is legitimate as a policy concern, but here it is used rhetorically without any quantitative evidence about how much tax cuts would help, how many people are affected, or what trade-offs exist.

3 suggestions

Add quantitative context: „მისი თქმით, აქციზის შემცირება, მაგალითად, X თეთრით ლიტრზე, საშუალო მოხმარების პირობებში ღარიბი ოჯახისთვის შეიძლება ნიშნავდეს თვეში დაახლოებით Y ლარის ეკონომიას.“

Clarify that this is a normative argument: „რაქვიაშვილი მიიჩნევს, რომ სოციალური თვალსაზრისით უფრო სამართლიანი იქნება…“

Include alternative expert views or data on the distributional impact of excise taxes and potential budgetary consequences.

Unbalanced reporting

Presenting mainly one side’s claims without adequate representation or response from other relevant sides.

The article consists almost entirely of Aleksandre Rakviashvili’s quotes criticizing the National Bank, the government, and the commission founded by Irakli (presumably Irakli Kobakhidze or another official): „კომისია, რომელიც ბატონმა ირაკლი დააარსა, თავისი შინაარსით, ფარსია…“ No response or comment from the government, the National Bank, the commission, or other economists is included. The only balancing element is the final line noting that this was a political debate on the topic of high price growth.

3 suggestions

Add a brief summary of the government’s or National Bank’s stated position on inflation and the commission’s purpose.

Include a response or comment from a representative of the commission or ruling party, if available, or note that they were contacted but did not respond.

Explicitly frame the piece as a one-sided excerpt: e.g. „გადაცემის ამ ნაწილში რაქვიაშვილი აკრიტიკებს… სხვა მონაწილეებმა კი განსხვავებული არგუმენტები წარმოადგინეს, მათ შორის…“

Straw man argument (by quoted speaker)

Portraying the opposing side’s actions or intentions in an exaggerated or distorted way to make them easier to dismiss.

„კომისია, რომელიც ბატონმა ირაკლი დააარსა, თავისი შინაარსით, ფარსია, რადგან იმ ნაწილსაც კი არ ეხება, რომელიც მთავრობის მხარეს არის.“ Calling the commission a „ფარსია“ (farce) suggests it is entirely meaningless and only for show, without explaining its actual mandate, composition, or activities. This risks misrepresenting the commission’s stated goals and work.

3 suggestions

Clarify that this is the speaker’s characterization: „რაქვიაშვილის შეფასებით, კომისია… „ფარსიაა“.“

Provide factual information about the commission’s official mandate and scope, so readers can judge whether the criticism is fair.

If possible, include a response from the commission or its chair addressing the criticism.

Appeal to authority (self/party authority)

Relying on the speaker’s status rather than evidence to support strong empirical claims.

Throughout the piece, complex macroeconomic claims are presented solely on the authority of Aleksandre Rakviashvili, introduced as a member of Girchi’s council, without additional expert corroboration or data. For example, the precise figures about money supply and the assertion that this is „მთავარი მიზეზი“ of price growth.

3 suggestions

Supplement the speaker’s claims with independent data (e.g., National Bank statistics, IMF or World Bank reports) and, if possible, commentary from non-partisan economists.

Explicitly frame the economic interpretation as his opinion: „მისი აზრით…“ rather than as an uncontested fact.

Include contrasting expert views to avoid over-reliance on a single political figure’s authority.

Confirmation bias / Filter bubble (structural risk)

Presenting information in a way that mainly reinforces the views of one political camp, without exposing readers to competing evidence or arguments.

The article amplifies a Girchi politician’s criticism of the ruling party and National Bank without any counter-arguments, data, or alternative explanations. For readers aligned with that viewpoint, this can reinforce existing beliefs about government incompetence or manipulation of prices, while not challenging them with other perspectives.

3 suggestions

Include at least one alternative explanation of high prices from another debate participant or independent expert.

Provide links or references to previous coverage where the government or National Bank explain their view on inflation and the commission.

Explicitly remind readers that this is one side of an ongoing debate: „გადაცემაში სხვა მონაწილეებიც მონაწილეობდნენ, რომლებიც განსხვავებულ მიზეზებს ასახელებდნენ.“